Nee, het klopt niet dat 70 procent van bevolking in Brussel geen personenbelasting betaalt

In dit artikel:

De bewering van journalist Rik Van Cauwelaert dat 70 procent van de Brusselaars geen personenbelasting betaalt, is overdreven. Hij deed die uitspraak in het VRT-programma Terzake, waarna een fragment op sociale media veel werd bekeken. Voormalig Brussels minister Sven Gatz wees erop dat sommige inwoners weinig personenbelasting betalen, maar mogelijk wel vennootschapsbelasting via een eigen onderneming.

De cijfers waarop Van Cauwelaert zich vermoedelijk baseerde, komen uit een artikel van Le Soir en een document van Brussel Fiscaliteit. Daarin staat dat in 2021 ongeveer 72 procent van de belastingaangiften betrekking had op een netto belastbaar inkomen onder 30.000 euro. Die groep betaalt weinig of soms geen personenbelasting. Maar het gaat om aangiften, niet om inwoners, en een laag inkomen betekent niet automatisch dat iemand helemaal geen belasting betaalt. In 2023 lag het aandeel aangiften onder die inkomensgrens op 67 procent.

Volgens een berekening van het Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA), gebaseerd op cijfers van Statbel en de federale belastingadministratie, betaalde in 2023 ongeveer 45 procent van de totale Brusselse bevolking personenbelasting. Dat betekent dat 55 procent dat niet deed. Andere berekeningen komen uit op 42 tot 48 procent betalers. Volgens de beschikbare schattingen betaalt dus 52 tot 58 procent van de Brusselaars geen personenbelasting, en niet 70 procent. In deze percentages zijn ook minderjarigen opgenomen, die doorgaans geen belasting betalen. Bovendien kan één aangifte betrekking hebben op gehuwde of wettelijk samenwonende partners.

Ook de bewering dat 90 tot 95 procent van de Brusselse personenbelasting door slechts 15 procent van de inwoners wordt betaald, blijkt niet te kloppen. Pierre Hermant, die aanvankelijk als bron werd genoemd, sprak later over 80 procent. BISA berekende dat 25 procent van de Brusselaars instaat voor 95 procent van de personenbelasting. Om 90 procent van de opbrengst te bereiken, is volgens berekeningen op basis van Statbel minstens 21,4 procent van de bevolking nodig. Wel klopt het dat een relatief kleine groep het grootste deel van de belasting draagt.

Brussel heeft relatief weinig inkomsten uit personenbelasting. De helft van de werknemers in het gewest pendelt vanuit Vlaanderen of Wallonië en betaalt belasting in de woonplaats, niet in Brussel. Werknemers van Europese instellingen en de NAVO zijn vaak vrijgesteld van belasting op hun loon. Daarnaast is Brussel het jongste en armste gewest, met veel minderjarigen, lage inkomens en relatief weinig inwoners met hoge lonen. De middenklasse woont volgens deskundigen vaak buiten Brussel, terwijl ze er werkt. Voor die nadelen voorziet de financieringswet wel compensaties.