"Ik draai mee in systeem waar ik niet meer in geloof": Brusselse strafpleiter Adrian (27) stelt klassieke straffen in vraag

In dit artikel:

De 27-jarige strafpleiter Adrian Eylenbosch uit Brussel gelooft steeds minder in het klassieke strafproces. Volgens hem krijgen slachtoffers daarin vaak te weinig ruimte en helpt een veroordeling daders niet altijd om verantwoordelijkheid te nemen. Daarom pleit hij voor herstelrecht: een traject waarin slachtoffers en daders, begeleid door een bemiddelaar, kunnen zoeken naar erkenning, antwoorden en herstel.

Eylenbosch groeide op in Nil-Saint-Vincent, in Waals-Brabant, en koos bewust voor het strafrecht omdat een gevangenisstraf volgens hem een grote impact heeft op iemands hele leven. Tegelijk is hij actief bij de Belgische afdeling van het Internationaal Observatorium voor Gevangenissen, dat kritisch kijkt naar het gevangenisbeleid, en werkt hij mee aan een theatervoorstelling die jongeren laat nadenken over straf en alternatieven voor bestraffing.

In zijn werk botst hij naar eigen zeggen geregeld op de grenzen van het systeem. Wanneer een cliënt de feiten ontkent, vraagt hij zich af of een proces die persoon wel aanzet tot reflectie over de gevolgen voor anderen. Ook slachtoffers krijgen volgens hem onvoldoende inspraak. Zelfs wanneer zij geen gevangenisstraf vragen, blijft vaak een schuldverklaring nodig om een schadevergoeding te verkrijgen. Vooral slachtoffers van seksueel geweld zijn volgens Eylenbosch geregeld ontevreden over de manier waarop justitie naar hen luistert. Hij waarschuwt bovendien voor het beeld van het ‘goede slachtoffer’, dat de feiten perfect kan reconstrueren, de dader niet kent en zich heeft verzet. Wie daar niet aan voldoet, mag daardoor niet minder geloof of erkenning krijgen.

Herstelrecht kan volgens hem beter aansluiten bij de uiteenlopende behoeften van slachtoffers. Sommigen willen antwoorden of erkenning, terwijl anderen de dader nooit meer willen zien. Contact kan daarom via een brief of tussenpersoon verlopen; een rechtstreekse ontmoeting is alleen mogelijk als beide partijen dat willen. Zo’n traject kan maanden of jaren duren en hoeft niet kort na de feiten te beginnen.

De nood aan alternatieven is volgens Eylenbosch extra groot door de overbevolking in de Belgische gevangenissen. Op 27 januari 2026 zaten er 13.470 mensen opgesloten, tegenover een officiële capaciteit van 11.296 plaatsen. Criminologe Elise Maes wijst daarnaast op ‘detentieschade’: verlies van woning, verzwakte relaties en psychische en lichamelijke problemen door opsluiting.

Eylenbosch benadrukt dat herstelrecht niet voor elk slachtoffer geschikt is en dat een klassieke veroordeling mogelijk moet blijven. Wel vindt hij dat herstelrecht een volwaardige plaats binnen justitie verdient en in bepaalde gevallen een echt alternatief voor het strafproces moet kunnen zijn.