Heinen en Berendsen bevestigen Oekraïens begrotingsgat, Kyiv rekent op 22 miljard en via artikel 122 kan Brussel ons vetorecht omzeilen

In dit artikel:

Nederlandse ministers bevestigen in schriftelijke antwoorden aan de Tweede Kamer dat Oekraïne volgens een conceptbegroting voor 2027 met een extra tekort kampt. De Oekraïense minister van Financiën schat het benodigde bedrag op minstens 22 miljard euro, exclusief militaire steun. Minister van Financiën Eelco Heinen en minister Tom Berendsen verwijzen voor de gevolgen naar het IMF en de Europese Commissie en benadrukken dat eventuele lasten gezamenlijk door internationale donoren moeten worden gedragen.

Tegelijk heeft het kabinet nieuwe steun toegezegd. Minister Sjoerd Sjoerdsma kondigde in Kyiv aan dat Nederland de komende drie jaar 1,2 miljard euro beschikbaar stelt voor niet-militaire steun. Daarvan gaat dit jaar 40 miljoen euro naar het Ukraine Energy Support Fund. Daarnaast trekt Nederland 500 miljoen euro uit voor een militair wintersteunpakket met onder meer luchtverdediging en drones. Premier Rob Jetten zei tijdens een ontmoeting met president Volodymyr Zelensky dat Oekraïne op Nederland kan blijven rekenen.

Het artikel plaatst deze uitgaven tegenover binnenlandse bezuinigingen en financiële problemen, zoals energiearmoede en beperkte middelen voor Nederlandse voorzieningen. De auteur vindt het onaanvaardbaar dat er volgens het kabinet in eigen land weinig ruimte is, terwijl voor Oekraïne snel honderden miljoenen beschikbaar komen.

Verder waarschuwen Heinen en Berendsen voor een mogelijk Europees plan, The Russian Transfer, om bevroren Russische tegoeden via een EU-instrument voor Oekraïne in te zetten. Daarbij zou artikel 122 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gebruikt. Volgens de ministers kan de Raad dan met gekwalificeerde meerderheid besluiten, waardoor individuele lidstaten hun veto verliezen. De Europese Commissie heeft hiervoor nog geen voorstel ingediend.

Het plan kan bovendien financiële risico’s voor België, Euroclear en andere Europese landen met zich meebrengen. Als leningen niet uit Russische tegoeden kunnen worden terugbetaald of de juridische constructie mislukt, zouden Europese belastingbetalers mogelijk gezamenlijk voor die risico’s opdraaien. De auteur keert zich daarom tegen verdere Nederlandse steun, nieuwe garanties en het omzeilen van nationale veto’s, en pleit ervoor belastinggeld uitsluitend in Nederland te besteden.