Brussel wil berichten blijven wissen: de Europese Commissie maakt controle onnodig moeilijk

In dit artikel:

De Europese Commissie onder Ursula von der Leyen weigert haar beleid voor het bewaren van sms- en chatberichten aan te passen, ondanks kritiek van Europees Ombudsvrouw Emily O’Reilly. Zij stelde eerder vast dat sprake was van wanbeheer.

Aanleiding is een Signal-bericht dat de Franse president Emmanuel Macron in januari 2024 aan Von der Leyen stuurde tijdens de onderhandelingen over het Mercosur-handelsverdrag. Journalisten vroegen via een openbaarheidsverzoek om inzage in de communicatie. Na vijftien maanden liet de Commissie weten dat het bericht automatisch was verwijderd en niet meer beschikbaar was. Volgens het artikel is daardoor niet vast te stellen wanneer het bericht precies is gewist.

De kwestie doet denken aan de zogenoemde Pfizergate-affaire. Ook toen bleken sms-berichten van Von der Leyen over een miljardencontract met Pfizer niet meer beschikbaar, terwijl journalisten en het Europees Parlement om openheid vroegen. Een onderzoek van het Europees Openbaar Ministerie wist de berichten evenmin te achterhalen.

De Commissie zegt dat het structureel bewaren van chatberichten veiligheidsrisico’s oplevert en technisch ingewikkeld is. Hoogleraar Europees recht Päivi Leino-Sandberg betwist dat: volgens haar kunnen overheden berichten veilig en versleuteld archiveren, zoals moderne organisaties dat ook doen. De kritiek richt zich daarom vooral op het gebrek aan democratische controle over belangrijke besluiten die via privékanalen worden voorbereid.

Het artikel stelt dat communicatie over handelsverdragen en andere publieke besluiten als officiële overheidsdocumenten moet worden bewaard. Het pleit ervoor dat het Europees Parlement de begroting van de Commissie blokkeert totdat onafhankelijke controle op de communicatie van Von der Leyen en haar commissarissen is geregeld. De tekst bevat daarnaast promotie voor een betaald abonnement van de publicerende website.